Hoe verhoog je je zelfconsumptie?

Waarom zelfconsumptie verhogen loont

Zonder batterij kun je zonnestroom alleen gebruiken op het moment dat je zonnepanelen hem opwekken. Verbruik je op dat moment niets, dan gaat de stroom terug het net op. Je krijgt daarvoor een terugleververgoeding die lager ligt dan wat je zelf voor stroom betaalt, en dat verschil wordt groter zodra salderen in 2027 stopt. Elke kWh die je zelf gebruikt in plaats van terugleveren, bespaart geld. Dat geldt met en zonder batterij, en het kost je in de meeste gevallen niets: alleen een gewoontewijziging.

Grote apparaten overdag laten draaien

Wasmachine, vaatwasser en droger gebruiken relatief veel stroom in een paar uur tijd. Draai ze overdag, het liefst rond het middaguur wanneer je zonnepanelen het meest opwekken, in plaats van 's avonds uit gewoonte. De meeste apparaten hebben een uitgestelde-startfunctie waarmee je dit vooraf instelt. Een slimme stekker met tijdschema werkt ook voor apparaten zonder die functie.

Warmte en warm water verschuiven

Heb je een boiler of een warmtepompboiler, laat die overdag opwarmen in plaats van 's nachts. Sommige warmtepompboilers hebben een instelling die vanzelf meekijkt met je zonnepanelen. Heb je een warmtepomp voor de verwarming van je huis, dan is de ruimte om te verschuiven kleiner: je huis moet warm zijn op het moment dat het koud is, niet op het moment dat de zon schijnt. Ruim voor de avondpiek verwarmen, zodat de warmte al in huis zit, helpt wel al een beetje.

Je auto overdag opladen

Heb je een elektrische auto, dan is het laadmoment de grootste hefboom die je hebt. Overdag laden gebruikt je zonnestroom direct, zonder dat daar een batterij aan te pas komt. Onze doorrekening van een thuisbatterij bij een elektrische auto laat zien dat dit de zelfconsumptie flink verhoogt. Diezelfde doorrekening laat ook zien dat het de winst van een batterij verlaagt: je zonnestroom is dan al grotendeels op voordat de batterij eraan te pas komt. Hetzelfde mechanisme staat hieronder uitgewerkt voor je gewone huishoudelijke verbruik.

Rekenvoorbeeld: klein huishouden

Om het effect te laten zien, rekenen we hetzelfde huishouden door bij een oplopend aandeel dagverbruik: 2.500 kWh jaarverbruik, 6 zonnepanelen (2,58 kWp), vast energiecontract. Hetzelfde huishouden 1 uit ons artikel over kopen of wachten. "Gemiddeld" is het uitgangspunt dat we ook elders op de site gebruiken; de andere rijen verschuiven daar wat verbruik vanaf richting overdag.

Meer overdag verbruiken verhoogt de zelfconsumptie zonder batterij van 29,8% naar 48,6%. Het prijsverschil tussen inkoop en teruglevering is in dit voorbeeld ongeveer €0,20 per kWh, goed voor zo'n €86 extra besparing per jaar tussen de twee uitersten in de tabel, en dat volledig zonder batterij. Voeg je daarna een batterij toe, dan werkt hetzelfde effect averechts voor die batterij: de besparing daalt van €166 naar €102 per jaar, en de terugverdientijd loopt op van 7,2 naar 11,4 jaar.

Rekenvoorbeeld: huishouden met EV

Dezelfde rekensom bij een groter huishouden met een elektrische auto: 5.200 kWh jaarverbruik waarvan 2.500 kWh voor de auto, 12 zonnepanelen (5,16 kWp), vast energiecontract. Huishouden 2 uit hetzelfde artikel.

Ook hier verhoogt meer dagverbruik de zelfconsumptie zonder batterij, van 22,6% naar 33,5%, goed voor ongeveer €99 extra besparing per jaar zonder batterij. De besparing van de batterij zelf daalt van €389 naar €332 per jaar. Relatief is het effect hier kleiner dan bij het kleine huishouden: een flink deel van het verbruik komt al van de auto, en dat heeft zijn eigen laadmoment dat we al apart meewegen (zie het artikel hierover).

Wat dit betekent voor je batterijkeuze

Zelfconsumptie verhogen zonder batterij kost weinig tot niets en levert meteen geld op. Doe dat sowieso, ook als je een batterij overweegt. Het verandert wel de rekensom voor die batterij: hoe meer je al overdag verbruikt, hoe dichter je bij het omslagpunt zit waarna een batterij weinig meer toevoegt. De besparing zonder batterij is gegarandeerd. Bij een batterij hangt de besparing af van je verbruik, je zonnepanelen en de prijs die je betaalt, dus reken opnieuw door nadat je je verbruik hebt verschoven, in plaats van te varen op een berekening van daarvoor.

Aannames achter dit rekenvoorbeeld