Wat doet een thuisbatterij in de winter?

December levert €2 op, augustus €23

De grafiek hieronder laat zien wat een Marstek Venus E 3.0 van 5,12 kWh per maand oplevert bij een huishouden met 3.500 kWh verbruik, tien zonnepanelen van 430 Wp (samen 4,3 kWp) op het zuiden en een vast energiecontract. We rekenen met de situatie vanaf 1 januari 2027, dus zonder salderingsregeling. Van maart tot en met oktober schommelt de opbrengst tussen €18 en €23 per maand. In november zakt die naar €7, in december naar €2. Waarom de winter zo verschilt, volgt uit hoe een thuisbatterij werkt: hij slaat alleen de zonnestroom op die je overhoudt.

Opbrengst per maand in het eerste jaar, meest waarschijnlijke scenario. Marstek Venus E 3.0 (5,12 kWh), 3.500 kWh verbruik, tien zonnepanelen (4,3 kWp) op het zuiden, vast contract, terugleververgoeding €0,06 per kWh zonder terugleverkosten. Doorgerekend op 23 september 2026 met onze eigen rekentool.

In december gebruik je je zonnestroom bijna helemaal direct

Een thuisbatterij verdient geld met zonnestroom die je overdag overhoudt en 's avonds zelf gebruikt. In mei wekken de tien panelen in ons voorbeeld 584 kWh op. In december is dat 64 kWh, ruim negen keer minder. Van die 64 kWh gebruikt het huishouden er 42 meteen, op het moment dat de zon schijnt. Er blijven 22 kWh over voor de hele maand, en daarvan komt na de verliezen bij laden en ontladen 19 kWh uit de batterij. Dat is ongeveer 0,6 kWh per dag.

Je ziet het ook aan hoe vol de batterij raakt. Van mei tot en met juli bereikt de batterij van 5,12 kWh in ons voorbeeld elke dag 100% met zonnestroom. In december komt hij op zijn hoogste punt van de dag gemiddeld tot 14%. De rest van de capaciteit staat stil.

Je verbruik ligt in de winter juist hoger: in december haalt dit huishouden zonder batterij 302 kWh uit het net, in juni 129 kWh. De batterij kan die extra vraag alleen opvangen met stroom die er is, en in de winter is er weinig. Dat geldt ook met een warmtepomp. Die verhoogt je verbruik vooral in de maanden waarin de batterij stilstaat, wat verklaart waarom een batterij met een warmtepomp erbij minder rendabel wordt.

Een grotere batterij levert in de winter niets extra op

Omdat de batterij in december maar voor 14% vol raakt, maakt extra capaciteit in die maand geen verschil. We hebben hetzelfde huishouden doorgerekend met drie groottes van de Marstek Venus E 3.0.

Eerste jaar, meest waarschijnlijke scenario, 3.500 kWh verbruik, tien zonnepanelen (4,3 kWp), vast contract.

In december leveren alle drie de batterijen precies evenveel stroom. Het verschil tussen 5,12 en 15,36 kWh ontstaat in maart, april, september en oktober: dan is er genoeg zon om een grote batterij te vullen en is de avondvraag nog hoog. In de zomer vult ook de kleine batterij zich elke dag. Wie een grotere batterij overweegt om de winter te overbruggen, koopt capaciteit die van november tot en met februari ongebruikt blijft. Of de extra kilowatturen zich in het voorjaar en najaar terugverdienen, hangt af van hoeveel zonnestroom je werkelijk overhoudt.

Met zestien panelen levert de winter bijna twee keer zoveel op

Meer zonnepanelen leveren in de winter meer overschot op, en dat overschot kan de batterij wel opslaan. Hieronder dezelfde batterij van 5,12 kWh bij drie hoeveelheden panelen.

Eerste jaar, meest waarschijnlijke scenario, Marstek Venus E 3.0 (5,12 kWh), 3.500 kWh verbruik, vast contract.

Met zes panelen kost de batterij in december meer aan sluipverbruik dan hij oplevert: het apparaat gebruikt zelf ook een beetje stroom om aan te blijven, en die post is in december groter dan de besparing. Met zestien panelen levert december €7 op en halen de vier wintermaanden een kwart van de jaaropbrengst. Het jaarbedrag stijgt minder hard dan het wintergedeelte, omdat de batterij in de zomer bij alle drie de varianten al elke dag vol raakt.

Met een dynamisch contract draait de batterij door, met kleine winst

Met een dynamisch energiecontract kan een batterij ook uit het net laden op goedkope uren en die stroom gebruiken op dure uren. Daardoor blijft hij in de winter aan het werk. Bij hetzelfde huishouden met tien panelen komt er van november tot en met februari 362 kWh uit de batterij, tegenover 184 kWh bij een vast contract. De opbrengst in die vier maanden stijgt van €29 naar €35.

Dat verschil is klein omdat de prijsverschillen binnen een dag in de winter kleiner zijn. Wij rekenen met de Nederlandse uurprijzen van stroombeurs EPEX over 2025. In mei lagen de vier duurste uren van de dag gemiddeld 14,2 cent per kWh boven de vier goedkoopste. In december was dat 4,8 cent. Na de verliezen bij laden en ontladen blijft daar weinig van over. Over het hele jaar levert de batterij met een dynamisch contract wel meer op, €281 tegenover €202, maar die winst valt vooral in het voorjaar en de zomer.

Heb je geen zonnepanelen, dan is het winterbeeld hetzelfde. Een batterij van 5,12 kWh levert met een dynamisch contract dan €83 per jaar op, waarvan €7 van november tot en met februari. Meer daarover staat bij een thuisbatterij zonder zonnepanelen.

Onder 0 graden laadt een batterij niet zonder verwarming

De meeste thuisbatterijen gebruiken lithium-ijzerfosfaatcellen (LFP). Die cellen mogen niet laden onder het vriespunt. Bij laden in de vorst zet lithium zich af op de elektrode, wat de batterij blijvend capaciteit kost. Het batterijbeheersysteem stopt het laden daarom zodra de cellen te koud zijn. Ontladen mag wel bij lagere temperaturen.

Fabrikanten gaan daar verschillend mee om:

• Zendure geeft de uitbreidingsbatterij AB3000L een automatische verwarming die aanslaat tussen min 20 en 0 graden. Laden kan volgens Zendure van 0 tot 55 graden, ontladen van min 20 tot 60 graden.
• Marstek geeft voor de Venus E 3.0 een werktemperatuur van min 20 tot 55 graden op en staat buiten plaatsen alleen overdekt toe, uit direct zonlicht en regen.
• HomeWizard schrijft voor de Plug-In Battery een vorstvrije plek binnen voor, het liefst tussen 10 en 30 graden.

Voor de opbrengst maakt kou minder uit dan je zou verwachten. In december komt er in ons voorbeeld per dag gemiddeld 0,6 kWh zonnestroom uit de batterij. Begint het laden op een koude ochtend later, of gaat er wat stroom naar de verwarming van de batterij, dan gaat het om kleine hoeveelheden. De plek telt vooral voor de levensduur en de veiligheid. Staat je batterij in een onverwarmde schuur of garage, controleer dan bij de temperatuurgrenzen per merk of dat mag.

Rendabel in de winter? Beoordeel hem op het hele jaar

Een batterij die in december bijna stilstaat, werkt zoals een thuisbatterij met zonnepanelen hoort te werken. De rekentool rekent alle 8.760 uur van het jaar door, dus de winterdip zit al in de jaaropbrengst en de terugverdientijd die je te zien krijgt. Of een thuisbatterij over het hele jaar rendabel is, hangt vooral af van je energiecontract, je verbruik en je zonnepanelen; dat staat uitgewerkt in is een thuisbatterij rendabel. Op de resultaatpagina staat ook per maand hoeveel stroom er direct van je panelen komt, hoeveel uit de batterij en hoeveel uit het net.

Voor wie nu wil kopen, telt de timing mee. Een batterij die je in november aanschaft, doet de eerste maanden weinig. In ons voorbeeld levert de batterij van 5,12 kWh van december tot en met februari samen ongeveer €21 op. Wie wacht op een actie, kan de Black Friday deals op thuisbatterijen daarom rustig tegen dat bedrag afwegen.

Waar je in de winter op let